IZLOŽBA “115 GODINA FK BAČKE”


posterverzija1UZZZ1ban1bane7r7ban-er3baner6 copybaner--8baner22baner44 copybaner55

 

Izložbа 115 godina FK  Bačke

Povodom 115 godina od osnivanja kluba i 90 godina od izgradnje stadiona

Fudbalski klub „Bačka” osnovan je 3. avgusta 1901. godine. Devet dana pre toga, „Bácska Atletikai Klub“ predstavio je svoj tim na utakmici protiv FK „Mohács“.[1] Igrao se fudbal i pre ovog datuma. Lopta se šutirala još u starom veku, od Rimljana koji su borbenu igru loptom nasledili od starih Grka, do dalekih civilizacija u razdoblju pre naše ere. „Teranje lopte“ kultivisali su Britanci I tojigri dali pravila kakva ih danas znamo. Posle Velike Britanije fudbal se najbrže razvijao u Srednjoj Evropi.[2] Upravo u tom okruženju „Bačka” je zaigrala svoje prve utakmice i vrlo brzo pokazala talenat i rezultate. U godini svog punoletstva, kada se Subotica našla u novom kraljevstvu, „Bačka” je bila klub oko koga je formiran „Subotički nogometni podsavez” koji je sa još pet gradova 1919. godine osnovao „Jugoslovenski nogometni savez“, a potom i državno prvenstvo.[3] Tako su se crveno-belisa „Somborske kapije“ upisali u debelu knjigu istorije fudbala kao zvanično najstariji fudbalski klub na prostoru bivše Jugoslavije.

U praskozorje 20. veka niko nije mogao da zna da će ova igra postati „najvažnija sporedna stvar“, a za mnoge i najvažnija. Da je to postala još davnih dana, i pre nego što se danas misli, svedoče sačuvana arhivska građa i stara štampa.

O prošlosti i tradiciji ovog sportskog društva ispričano je i napisano dosta toga, izdato je nekoliko monografija povodom proslava jubileja, kao što i dolikuje. Istorijski arhiv je svemu tome pridodao i ovu izložbu, te tako javnosti predstavio fond broj 40 koji sadrži vanredno zanimljivu građu, ne samo za sportsko društvo „Bačka” iz Subotice, već i za druge jugoslovenske klubove, fudbalski savez, atletski savez, sokolski pokret i druga sportska, kulturna i građanska udruženja čije su se aktivnosti preplitale sa našim najstarijim klubom. Osim prepiske i dokumentacije, u arhivskom fondu „Jugoslovenskog atletskog kluba Bačka” postoje i fotografije, plakati, novine,čak i neki predmeti koje šira javnost nije imala priliku da vidi do sada.

Izložba

Povodom 115 godina od osnivanja kluba, Istorijski arhiv Subotica je u vestibilu Gradske kuće postavio izložbu koju su osmislile kolege Dejan Mrkić i Robert Šimon. Manifestacija „Noć muzeja” 21. maja 2016. godine uvrstila je u svoj program i ovu postavku, što je doprinelo da izložbu posetiviše od 3000 građana svih generacija, zaljubljenika u sport, te „Bačkinih” veterana i njihovih potomaka.

Izložba se sastojala od tri segmenta: štampani panoi, zatim arhivska građa, monografije i sportska memorabilija izložena u staklenim vitrinama, te prikazivanje dokumentarnog filma iz 1926. godine, snimljenog na stadionu kraj „Somborske kapije”.

Deset štampanih panoa grafički je oblikovano tako da svojim sadržajem, ali i likovno dočaraju atmosferu vremena u koje nas ova izložba vraća. Stare fotografije iz Zbirke fotografija[4] Istorijskog arhiva Subotica, izbor dokumenata iz međuratne klupske arhive i ilustracije prate tekst koji opisuje građu i vodi posmatrača kroz zlatni period istorije fudbalskog kluba „Bačka” iz Subotice.

U deset staklenih vitrina izloženi su: stare fotografije na kojima su „Bačkini” fudbaleri i prizori sa fudbalskih utakmica, zatim prepiska sa drugim klubovima gde se ističu zaglavlja na kojima su grbovi i imena ondašnjih jugoslovenskih klubova najvišeg ranga, vrlo lepo dizajnirane pozivnice na klupske proslave i balove, sportska štampa između ratnog perioda, plakati,[5] nacrti za izgradnju stadiona[6], monografije i literatura izdavana povodom prošlih jubileja[7], koja je za ovu priliku izdvojena iz bibliotečkog fonda Istorijskog arhiva, značke iz proteklih 115 godina, a tu su i neke „relikvije” poput, recimo – grba sa dresa iz tridesetih godina.

Treći segment izložbe čini prikazivanje filma Aleksandra Lifke iz 1926. godine, u kojem su posetioci mogli da gledaju proslavu jubileja „Bačke” (25 godina) kada je na tada novom stadionu odigran fudbalski turnir.

Cilj izložbe

Fond broj 40 Istorijskog arhivaSubotica sadrži arhivu „Jugoslovenskog atletskog kluba Bačka” nastalu 1901–1957. godine koja predstavlja istorijsku, a isto tako i sentimentalnu vrednost svim Subotičanima. U širim okvirima, to je građa koja ima atraktivnost za istraživače istorije fudbala i sve ljubitelje sporta jer osim dokumenata koji svedoče o radu ovog kluba, otkriva i detalje o drugim klubovima iz cele Jugoslavije, o fudbalskom savezu, igračima, takmičenju.

Sportska literatura i monografije obrađivali su u prošlost i uglavnom događaje sa terena, što je i suština sporta. Zato je fokusove izložbe bio na izgradnji stadiona na „Somborskoj kapiji“ koji 2016. godineslavi 90. rođendan, kao i na zanimljivostima koje su pratile rad sportskog društva u periodu 1920–1941. Reč je o veoma interesantnim detaljima koji pričaju zanimljivu priču o jednom vremenu kada je fudbal bio mlad, o jednom društvu, politici i strasti koja je tada, kao i danas, bila neizbežni pratilac ovog sporta.

 

Dejan Mrkić

 

 

[1]Inž. Pavle Dulić (urednik), „Bačka je osnovana 1901. godine”, monografija „Bačka 1901–1971”, Subotica, 1971, str. 12.

[2]Hrvoje Macanović, „Počeci nogometa u svijetui u nas”, Enciklopedija jugoslavenskog nogometa, Zagreb, 1974, str. 5–16.

[3] Ibid.

[4]IAS, F. 180, Zbirka fotografija, 1862– . U ovoj Zbirci se nalaze i fotografije koje su nastale radom „Kulturno-propagandnog centra”, a potom „Radničkog univerziteta” u Subotici u okviru foto-sekcije (1962–1985). Foto-reporteri bili su Viktorija Vojnić Purčar,  Aleksandar Sedlak,  Nimrod  Nemet i Toma Marjanović.

[5]Među sačuvanom građom u fondu br. 40 nalaze se i plakati koji najavljuju utakmice, takmičenja, turnire i klupske zabave. Osim grafičkih rešenja koja su interesantna publici, ovi plakati su svedočanstvo o starim jugoslovenskim fudbalskim klubovima koji su većinom rasformirani u proleće 1945. godine.

[6] IAS, F.47.1686.odl.1415/1925.

[7]Fudbalski klub „Bačka” za sobom ima nekoliko jubilarnih monografija i publikacija. Osim toga, ovo sportsko društvo je između dva rata izdavalo i svoje novine (Športski list). Sačuvana  je i druga predratna sportska štampa – časopisi i almanasi.

 

novine 4novine 5novine 6novine 9novine 11novine 22novine 33novine 44novine 55novine 66novine 77novine 88novine 99novine 111novine 222

Advertisements