Lekar, fotograf, vojnik – dr Bela Maćašovski (O ALBUMU FOTOGRAFIJA DR BELE MAĆAŠOVSKOG / DR. MATTYASOVSZKY BÉLA/ KOJI JE NASTAO ZA VREME PRVOG SVETSKOG RATA)


O ALBUMU FOTOGRAFIJA DR BELE MAĆAŠOVSKOG (DR MATTYASOVSZKY BÉLA) KOJI JE NASTAO ZA VREME PRVOG SVETSKOG RATA

U okviru Zbirke fotografija (F:180) u Arhivu Subotice čuva se serija fotografija pod nazivom „Albumi dr Bele Maćašovskog iz I Svetskog rata.

Dr Bela Maćašovski je bio lekar opšte medicine. Studije medicine je završio na Medicinskom fakultetu u Budimpešti, neposredno pred Prvi svetski rat. Odmah je mobilisan i kao vojni lekar je bio na ratnom brodu „Kotor“ (Kataro) i služio do 1915. godine. Nalazio se, zatim, u Crnoj Gori, koja je tada bila pod blokadom Austro-Ugarske i radio kao vojni lekar u mnogim mestima. U Crnoj Gori se nalazio u periodu 1915, 1916, 1917, 1918. godine kada su i nastale fotografije iz ove serije.

Osim fotografija koje se odnose na dokumentovanje vojnih-ratnih događaja postoje i umetničke fotografije ljudi i pejzaža. Fotografije su nastale na teritoriji Boka Kotorske, Crne Gore, Jadranske obale i Italije.

Najviše fotografija datira iz perioda 1915/17. Godina. Sačuvani su pozitivi fotografija, pravougaonog oblika različitih veličina. Sam autor je na poleđini ispisivao mesto ili imena osoba koje se nalaze na slici. Osim toga ispisivao je datum i pojedine opaske.

Grupa fotografija „Albumi dr Bele Maćašovskog“ svakako predstavlja vredan i nezamenjiv autentičan dokaz događaja koji su se odvijali tokom Prvog svetskog rata na teritoriji Crne Gore, Jadrana i Italije.

 

Redni broj

Signatura Naziv Vrsta Komada Primedba
1 IAS, F.180, III, 229 Porto re (Porto ré) – tvrđava pored Pozitiv 12×9 1 fotografija  Poklon; Porto ré (Fiume mellet) 1917.
F-180_III_229 Rijeke (Fiume) oktobar 1917. godine oktobar i pečat na poleđini
2 IAS, F.180, III, 232 Drač (Durazzo) oktobar 1917. godine Pozitiv 12×9 1 fotografija Poklon; tekst i pečat na poleđini
pogled sa mora
3 IAS, F.180, III, 235 Zadar, oktobar 1917. godine, pogled Pozitiv 12×9 1 fotografija Poklon; tekst na poleđini
sa mora
4 IAS, F.180, III, 241 Lekar Bela Maćašovski u Njegušima Pozitiv 13,5×8,7 1 fotografija Poklon
1916. godine
5 IAS, F.180, III, 255 Split, oktobar 1917. godine (Spalato) Pozitiv 12×9 1 fotografija Poklon; tekst na poleđini
6 IAS, F.180, III, 256 Perast (Boka Kotorska) oktobra Pozitiv 12×9 1 fotografija Poklon; tekst na poleđini
1917. godine (Perasto)
7 IAS, F.180, III, 257 Orebić, oktobar 1917. godine Pozitiv 12×9 1 fotografija Poklon; tekst sa potpisom na
poleđini
8 IAS, F.180, III, 257/b Izgled poleđine fotografije sa signa- Isto Isto Isto
turom i tekstom
9 IAS, F.180, III, 259 Rijeka (Fiume), oktobra 1917. godine Pozitiv 12×9 1 fotografija Poklon; tekst sa potpisom
10 IAS, F.180, III, 277 Perast (Perasto), maja 1917. godine Pozitiv 11×8,3 1 fotografija Poklon; tekst sa potpisom
11 IAS, F.180, III, 282 Bolnički brod “Baron Kol” (Baron Call) i Pozitiv 12×9 1 fotografija poklon; tekst i pečat na poleđini
“Virm Brand” (Wurm Brandt) u
Kotoru, oktobra 1917. godine
12 IAS, F.180, III, 392 Dubrovnik (Ragusa) Pozitiv 13×10 1 fotografija Poklon; tekst sa pečatom
13 IAS, F.180, III, 392/b Izgled poleđine fotografije sa signa- Isto Isto Isto
turom i tekstom
14 IAS, F.180, III, 493 Orebić, oktobra 1917. godine Pozitiv 12×9 1 fotografija Poklon; tekst sa pečatom
15 IAS, F.180, III, 493/b Izgled poleđine fotografije sa signa- Isto Isto Isto
turom i tekstom
16 IAS, F.180, III, 513 Deo pristaništa za brodove u Rijeci Pozitiv 12×9 1 fotografija Poklon; tekst sa potpisom
(Fiume) oktobra 1917. godine
17 IAS, F.180, III, 517 Split (Spalato), oktobra 1917. Pozitiv 12×9 1 fotografija Poklon; tekst sa pečatom
godine
18 IAS, F.180, III, 633 Tvrđava Porto Re (Porto Ré), oktobra Pozitiv 12×9 1 fotografija Poklon; tekst sa pečatom
1917. godine
19 IAS, F.180, III, 705 Grad Zadar (Vecchia), luka oktobra Pozitiv 12×8,8 1 fotografija Poklon; tekst sa pečatom
1917. godine dr Maćašovskog

Opise sastavila i fotografije obradila arhivska savetnica Tatjana Segedinčev.

vidi: https://suistorija.wordpress.com/o-arhivu/dokumenti/o-albumu-fotografija-dr-bele-macasovskog/

https://historysubotica.wordpress.com/2018/04/13/foto-grafije/

https://suistorija.wordpress.com/subotica-mozaik-istorije-xx-vek/galerija-likova/licnosti-poznate-i-manje-poznate/dr-bela-macasovski-547/

https://www.bokanews.me/tag/dr-bela-macasovski/

http://montenegrina.net/fokus/kotor-izlozba-crna-gora-1914-1918-iz-albuma-fotografija-bele-macasovskog/

https://suistorijablog.wordpress.com/o-cemu-pise-ex-pannonia-14/